EQUITY TV

Ik heb de hele afgelopen week meegedraaid in het team van Equity tv. Het plan was om deze week te observeren hoe die jongens en meisjes te werk gaan. Enkel observeren: het bleek best vermoeiend te zijn. Ik ging meestal in de voormiddag mee op opnames, en in de namiddag zat ik in de montagecellen. Te kijken.

Er zijn vier journalisten, drie cameramensen en drie monteurs. Verder nog een eindverantwoordelijke die op het eind van de rit alle items in eindassemblage aan elkaar plakt en een eindredacteur die over de inhoudelijke balans waakt. Die laatste, Cedric, is overigens een franstalige Belg met een Cambodjaanse partner en twee schatten van kindjes. Hij kent de geschiedenis van dit land en kan alles in een context plaatsen. Dat kan ik niet, mijn observatie ging enkel over de aanpak van opnames en montage, zonder over de inhoud te oordelen.

De cameramensen maken geen focus, doen vaak geen moeite om bij interviews een extra microfoon te gebruiken, springen slordig om met statieven en blijven tijdens interviews constant aan de camera prutsen. De journalisten bereiden hun onderwerpen misschien grondig voor, maar eenmaal op pad met de cameraman, zijn ze enkel maar met de inhoud bezig. Het maakt hen niet uit hoe schots en scheef de camera staat, of er een hond staat te blaffen achter de deur, of de geinterviewde in zijn neus zit te peuteren of op zijn stoel zit te schommelen. Evenmin zal iemand bezwaar maken tegen een geinterviewde die twintig minuten lang recht in de lens spreekt, alsof hij god de vader hemzelve is.

De studio-opnames lijken - behalve de bevallige schminkster die professioneel het zweet van de gezichten van de studiogasten afveegt - in niets op hoe het er thuis aan toe gaat. De twee backlights bijvoorbeeld geven licht op de studiovloer, maar zeker niet op de achterkant van de hoofden van presentator en studio-gast. Het is een kwestie van eens aan die spots te draaien, maar zelfs als ik dat zeg, lachen ze eens vriendelijk. Er is geen ladder om aan die spot te raken. En er is geen chef techniek. Wel is er heel aandoenlijk een trosje wierookstokjes dat voor de start van de opnames wordt aangestoken en tijdens de gesprekken goede karma-dampen staat vrij te geven. Dit ritueel geeft zoveel vertrouwen aan de ploeg dat zelfs de mixer tijdens de opnames (life on tape) met zijn linkerhand telefoongesprekken aanneemt en met zijn rechterhand van camera 1 over 2 naar 3 switcht.

De monteurs hebben nog nooit van een audiosplit gehoord. Hun laatste 'ontdekking' is het toevoegen van muziek. Dat vinden ze zelf zo leuk dat er nu op elke reportage een saai muziekje plakt dat eindeloos wordt herhaald. Verder zijn ze niet erg gemotiveerd. De monteurs doen er bijvoorbeeld langer over om een nieuw achtergrondbeeld voor hun desktop te kiezen (Sivinna vond een mooie bonzai boom na een half uur zoeken) dan een achtergrondbeeld voor een titel te zoeken.

Hun voorbeelden op de nationale tv zijn zo mogelijk nog slechter. De presentator van het TVK nieuws spreekt een half uur zonder stoppen en met een super monotone stem. Tegelijk komen er reeksen beelden op het scherm, slordig aan elkaar geplakt, zonder enige vorm van bijhorende klank...

Enige voordeel van dit soort tv is dat er weinig reclame is...

Een week later.
Tijdens een meeting neem ik samen met een vertaler het groepje monteurs, journalisten en cameramannen apart. En zoals gebruikelijk zijn er vervelende reacties - zoals de monteur die de hele tijd zijn krant bleef lezen - en een paar positieve reacties - zoals de journaliste die me vraagt om bij volgende opnames meer aanwijzingen te geven of de monteur die me vraagt om hem het europees idee van effecten te tonen. Langs de ene kant blijft het gevoel dat ik van Mars kom met mijn visies over camerawerk en montagetechnieken, en langs de andere kant bevestigt deze ervaring dat wij in Belgie tenminste professioneel met het medium omspringen en er uit halen wat er uit te halen valt.

VRIJWILLIGERSWERK II

We willen in Cambodja onze ervaring in Peru - vrijwilligerswerk voor het schooltje in Abancay - overdoen en hadden met de hulp van Jos al enkele krijtlijnen uitgezet. Maar de voorbereiding was beperkt gebleven tot enkele mails en we zouden wel zien hoe we het ter plaatse zouden uitwerken.

De afgelopen dagen heeft alles meer vorm gekregen.

Ik ben gisteren beginnen werken voor een productiecel binnen de nationale televisie (TVK) die zich bezig houdt met politieke programma's in de aanloop naar de verkiezingen in augustus 2008. Vier journalisten en drie monteurs maken daar samen met een eindredacteur (die overigens afkomstig is uit Belgie) 45 minuten televisie per week: 30 minuten reportages en 15 minuten studiogesprek. Die worden op zondagavond uitgezonden, en een herhaling op maandagmiddag. De programma's worden mee gefinancierd met geld uit Australie en Canada. Meer informatie (helaas geen aflevering om te downloaden) vind je op www.equitycam.tv. Het lijkt me wel leuk om mee te draaien in zo'n productiecel, ook al zal communicatie niet zo makkelijk zijn. Alles is in het Khmer en daar versta ik geen woord van. Gelukkig is er 1 journalist die ook Duits kan, en een tweede die wat Engels kan, en een derde die een heel klein beetje Engels kan. Ik ben al mee op pad gegaan voor een item rond vastgoedprijzen: in Phnom Phen zijn die erg aan het stijgen, arme mensen moeten plaats maken voor omvangrijke immoprojecten zoals GoldTower 42 waar een Koreaan net aan begonnen is: een hoogbouw van 42 verdiepingen, de hoogste in deze stad.

Ik heb enkele afleveringen gezien en dat zag er best wel professioneel uit. Benieuwd hoe dat verder in de praktijk zal uitdraaien. Plan is dat ik 3 weken meewerk als adviseur bij opnames en montage.

En Ingrid is vanaf gisteren maandag in Sihanoukville aan de slag in een schooltje. Sihanoukville ligt aan de zee, op zo'n 260 km van Phnom Phen. Hoewel Sihanoukville op zich booming business is - een stad in volle toeristische ontwikkeling - zijn er arme buitenwijken waar geen toerist of riolering komt, laat staan dat er een degelijke infrastructuur voor onderwijs aanwezig zou zijn. Cees, een Nederlander met een gouden hart, reed op een dag met z'n brommer door deze buurt en raakte aan de praat met een leraar die hem confronteerde met de kinderarbeid die in deze wijk eerder regel dan uitzondering was. De kinderen waren erg bedreven in het klein kappen van stenen, tot ze zo groot waren als kiezeltje. En hoe het precies verder liep weet ik ook niet, maar sinds 2005 staat er op precies diezelfde plaats een school met drie klassen. De school is eigenlijk het meest recente gebouw in de hele wijk, het valt echt wel op, zo'n huis met verf op. Cees zorgt voor de sponsoring, en directeur Tun Sun zorgt voor de kinderen. Voor meer info kan je terecht op www.mondolopthom.nl. Die website wordt volgeschreven door Cees en gaat over de school, maar bij uitbreiding ook vaak over het leven en de ongemakken van alledag in Sihanoukville. Cees woont er al 4 jaar.

De kinderen krijgen de volgende drie weken drie uur per dag engels van juf Ingrid. Maar al op dag 1 loopt alles in het honderd, want niemand blijkt op de hoogte te zijn van de komst van de nieuwe juf. De directeur is er niet, Cees is er niet, en de drie aanwezige leerkrachten weten van niks. Er is trouwens al een leerkracht engels, maar die is volgens Ingrid nog niet eens doorheen het basisboekje Assimil van engels geraakt. En zo zijn er nog wel dingen die Ingrid storen. Via Cees vernam Ingrid bijvoorbeeld dat de kinderen beloond worden voor hun aanwezigheid.... met geld. Het is even wennen aan die gedachte, maar het systeem blijkt wel te werken en bovendien gaat het maar over 0,25 USD per week. In ruil daarvoor moeten ze gewoon naar de klas komen.

PIC OF THE DAY

Dit is het dochtertje van de man die in de mangrove woont met zijn gezin. Jos en zijn zakenpartner betalen deze familie om dit uniek stukje natuur te bewaken en met toeristen in kano's deze onbetreden paden te verkennen.

SIHANOUKVILLE

Jos en Phanith wonen tijdens de week in Phnom Phen, maar de weekends reserveren ze voor Sihanoukville. Ze hebben er een restaurant-zonder-kok op het strand. In afwachting van een manager met kennis van zaken die een bord met 'Come in, we're open' voor de deur kan zetten en voedsel op tafel kan toveren, woont Phanith haar broer met zijn gezin in het restaurant. Jos heeft even verderop ook een stukje grond gekocht waar hij later wil gaan wonen en er eventueel een guesthouse wil starten. Maar dat zijn allemaal nog vage plannen: als hij in zijn hangmat ligt aan het strand droomt hij van bungalows en tevreden klanten.

En hij droomt van ecoprojecten. Samen met een Cambodiaanse vriend heeft hij een grote lap mangrovegebied gekocht, een stuk dat grenst aan de zee, op een uurtje rijden van Sihanoukville. Ze willen eigenlijk voorkomen dat er een uniek stuk natuurgebied verloren zou gaan: boeren (de locale bevolking bestaat voornamelijk uit vissers en rijstboeren) zien niet de noodzaak in van mangroves. Ze kappen het hout om er houtskool van te maken en staan er niet bij stil dat zo een natuurlijke buffer tegen tsunamis bedreigd wordt. Wij bezoeken de mangrove op een zaterdag en komen terecht in een andere wereld, temidden van de locale bevolking. Deze mensen hebben niets: een hutje in de modder langs de oever, wat krabbetjes en visjes om te eten en veel te veel muggen om goed te zijn. De meesten hebben een fiets om 17 km verder op fruit en groenten te kopen. Maar: ze hebben allemaal een hangmat. En duizenden orchideeen in hun tuin, de mangrove...

PIC OF THE DAY

In veel gezinnen is er geen koelkast op electriciteit. Ze houden hun voedsel en drank koel in een groot soort frigobox. Elke dag komt de ijsboer langs met een nieuwe voorraad ijs. De blokken ijs gaan dan in de frigobox.

CAMBODJA, PHNOM PHEN

Dit wordt een nieuw hoofdstuk in ons reisverhaal, want de volgende maand zullen we verblijven bij Jos en Phanith. Zij waren onze buren in St. Lambrechts Herk tot ze in juni 2007 verhuisden naar Phnom Phen. Phonette is een Cambodjaanse en Jos werkte vroeger voor Artsen zonder Grenzen in Afrika en Azie. En zie: vandaag wonen ze in een buitenwijk van Phnom Phen, hebben ze een zoon, Cedric, en ze denken nog lang niet aan teruggaan naar Belgie. Cedric gaat naar het Lycee Francais 'Rene Descartes', Jos runt hier een logistiek bedrijf en heeft plannen voor een toeristisch project in Sihanoukville, en Phanith blijkt plots een spraakwaterval te zijn als je haar op straat Khmer hoort praten.

De eerste dagen proberen we vat op Cambodja te krijgen. We maken kennis met een nieuwe munt - de Real - en met andere eetgewoontes en met andere wc's en met een ander stadsplan en met een andere taal en met een nieuw soort taxi: de motodup. Een motodup neemt je voor 1 tot 2 USD mee doorheen heel de stad. Het is een gewone brommer met een gewoon zadel maar toch slagen ze er in soms tot 3 passagiers en hopen bananen mee te nemen. We bezoeken enkele markten in de hoofdstad en proberen het paleis te bezoeken, maar Ingrid heeft een topje aan en dat is te bloot, dus moeten we het klatergoud noodgedwongen overslaan. We hebben ook de Killing Fields van Pol Pot op ons verlanglijstje staan, maar voelen ons nog niet klaar voor die confrontatie.

PIC OF THE DAY

Lykke en Wijnand, onze vrienden-op-wereldreis uit Utrecht, hadden het zes maanden geleden aangedurfd om met de bus van Thailand naar Cambodja door te steken. Maar die dag was een aaneenschakeling geworden van slechte bussen, slechte verbindingen, corrupte douane ambtenaren en malafide taxichauffeurs die onder 1 hoedje speelden met hoteluitbaters. Ook reisgids Lonely Planet waarschuwt uitvoerig voor dit soort ongemakken aan en rond de grensovergang. Dus besloten we maanden geleden al om een vlucht te boeken van Bangkok naar Phnom Phen. Met Air Asia vliegen we op 18 maart zeer comfortbel en voor maar 50 euro per persoon naar de hoofdstad van Cambodja.

In de nieuwe luchthaven van Bangkok bezetten we een vol uur de desk van Cathay Pacific omdat we een rerouting willen van onze RTW tickets. Normaal gezien zouden we eind juni rechtstreeks terug naar huis vliegen, maar na een uitnodiging van Luk - Ingrid's broer werkt voor een internationaal bedrijf in Dubai - willen we terugvliegen via Dubai en daar nog een week rondhangen. Het blijkt allemaal niet zo makkelijk om onze tickets te veranderen, maar na lang rekenwerk en het betalen van extra fee, extra luchthaventaksen en extra fuel surcharges rollen de nieuwe tickets uit de printer.